Gemeenten in Nederland moeten allemaal voldoen aan wet- en regelgeving. Dat houdt in dat hun websites veilig en toegankelijk moeten zijn voor burgers. Jarenlang stonden de websites los van elkaar, terwijl ze allemaal aan dezelfde digitale opgaven werkten. Het resulteerde in een chaotisch systeem met hoge kosten en bij elke aanbesteding opnieuw beginnen. Dat kon anders en zo ontstond het Open Webconcept (OWC). Met inmiddels meer dan veertig gemeentes en zes leveranciers. In dit artikel vertellen we hoe dit model in de praktijk voor iedereen werkt.
Samen ontwikkelen, delen en hergebruiken
Dat was het uitgangspunt. Het idee begon acht jaar geleden toen de gemeente Buren besloot om het anders te doen. In plaats van bij elke aanbesteding een nieuw systeem te kopen, wilden ze een gedeelde digitale basis bouwen. Een open en herbruikbaar ecosysteem, ze wilden niet langer afhankelijk zijn van leveranciers. Shock Media heeft hier samen met Yard en Acato een belangrijke rol in.
Volgens Martin Donk van Yard was de gedachte achter het initiatief eenvoudig:
“Stoppen met telkens opnieuw uitvinden van dezelfde digitale diensten en beginnen met samen ontwikkelen, delen en hergebruiken”.
Open source bibliotheek als basis
Het Open Webconcept is een bibliotheek met herbruikbare componenten voor websites en digitale diensten van gemeenten. Denk hierbij aan formulieren, productpagina’s, interactieve kaarten en contentmodules. Yard en Acato bouwen vanaf het begin actief mee aan deze componentenbibliotheek.
Jeroen Kellerhuis van Acato ziet in de praktijk hoe krachtig dat werkt:
“Je bouwt op een fundament dat continue verbetert. Elke nieuwe component versterkt het geheel, iedere gemeente profiteert mee. De aanpak voorkomt dubbel werk en maakt digitale dienstverlening slimmer en duurzaam”.
Op basis van bestaande bouwblokken ontwikkelen zij nieuwe modules die weer terugvloeien in de community. Hierdoor profiteren al meer dan veertig gemeenten automatisch van het werk dat ergens anders al is verricht.
Hosting als onmisbare schakel, open source als fundament
Met ons Managed App Platform zorgen we voor een infrastructuur die open en flexibel is ingericht. Het voldoet aan de Haven Standaard, een richtlijn uit de Common Ground beweging. Applicaties draaien op een Kubernetes platform met een uniforme en veilige configuratie, waardoor gemeenten moeiteloos applicaties kunnen verplaatsen, zonder tussenkomst van leveranciers en technische zaken. Met dit platform kunnen wij gemeenten een veilig en stabiele omgeving bieden, die tevens voldoet aan de gestelde eisen als ISO 27001 en Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO).
Jeroen Kellerhuis over de samenwerking met Shock Media:
“Wij bouwen applicaties, maar Kubernetes is op zichzelf een vakgebied, daarom heb je een hostingpartner als Shock Media nodig die deze kennis borgt”.
Partners, concurrentie of beide?
Het OWC werk samen met zes leveranciers, tegelijkertijd komen ze elkaar tegen bij aanbestedingen. Dat vraagt om heldere afspraken en transparantie. Ze bouwen samen aan hetzelfde doel, maar werken ook in dezelfde markt. Dat betekent: samenwerking waar het moet en concurrentie waar het kan.
Gemeenten zoeken autonomie
Voor gemeenten betekent deze aanpak meer regie. Voorheen betekende een nieuwe aanbesteding een nieuw systeem. Het OWC houdt de onderliggende structuur intact, oftewel code, componenten en standaarden vormen een veilige en stabiele basis. Die continuïteit verlaagd risico’s en versnelt implementaties, precies in lijn met de principes van Common Ground.
Holger Peters, oprichter van het OWC zegt daarover het volgende:
“Onze “eigen” Haven omgeving. Zo voelt het als Shock Media de onboarding van leveranciers op jouw Haven cluster veilig en betrouwbaar regelt. Zo pakken we als gemeente de regie terug, houden we de kosten in de hand en kunnen wij ons concentreren op ons Common Ground informatie landschap met de leveranciers die het beste bij ons passen.”
Een groeiende beweging, maar met een uitdaging
Aan de structurele kant zien we als Shock Media een mooie groei. Haven is geen verplichting, maar steeds meer gemeenten sluiten zich aan en kiezen bewust voor de haven-standaard.
Ondanks de groei zien alle betrokken partijen ook een belangrijk aandachtspunt. Gemeenten bewegen anders dan andere adviesbureaus: de besluitvorming duurt langer, interne processen zijn complexer en wetgeving speelt in elke stap een belangrijke rol. Het ecosysteem groeit soms sneller dan de organisaties die ermee werken. Nieuwe componenten worden sneller ontwikkeld dan voorheen, publieke middelen worden doeltreffend ingezet en de infrastructuur is veiliger en toekomstbestendig.
De community groeit. Van WordPress specialisten tot aan Kubernetes engineers. Het OWC laat hiermee zien wat er allemaal mogelijk is wanneer diverse partijen samenwerken en gedeelde waarden als open source, herbruikbaarheid en publieke waarden met elkaar delen. Uiteindelijk gaat het maar om één zaak: meer publieke regie, de digitale overheid verduurzamen en meegroeien met de behoeftes van de burgers.
Holger Peters over de samenwerking met Shock Media:
“De OWC modelovereenkomst met Shock Media biedt ons als gemeente de flexibiliteit om met meerdere marktpartijen een veilig en betrouwbaar Common Ground landschap op te bouwen voor onze digitale dienstverlening”.
Met de gezamenlijke expertise van Shock Media, Yard en Acato die elkaar alleen maar meer versterken, is het Open Webconcept zo gecreëerd dat het toekomstbestendig is.
